Czy CBD powinno być lekiem?

Wszyscy znamy CBD, wiemy, że to składnik wielu olejków i produktów konopnych dostępnych bez recepty, które możemy kupić w każdym sklepie. Kilka lat temu na produkty z CBD był wielki boom w Polsce, było bardzo dużo producentów i produktów na rynku. Dziś widzimy znaczne ograniczenie marek oraz produktów z CBD a rynek w większości ograniczył się do aptek.

Czy jest to jakaś wskazówka i czy możemy spodziewać się CBD na receptę?

Czym jest CBD i jak działa?

CBD to kannabidiol i jest najobficiej występującym w konopiach kannabinoidem pozbawionym działań psychoaktywnych. Powstaje na drodze dekarboksylacji z prekursora – kwasu kannabidiolowego (CBDA). Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia jest substancją dobrze tolerowaną i cechującą się korzystnym profilem bezpieczeństwa, a jak dotąd nie istnieją dowody świadczące o tym, by czysty kannabidiol stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego lub miał potencjał uzależniający.

CBD na receptę — czy to realny scenariusz?

Obecnie na polskim rynku praktycznie nie ma już produktów typu full spectrum, pomimo, że dozwolony poziom THC jest na 0,3 % zawartości opakowania. Większość firm ograniczyło poziom THC do 0,00%, z racji niechęci aptek do wprowadzania produktów zawierających nawet śladowe ilości.

Tym samym mamy na rynku produkty zawierające czystą postać CBD w otoczeniu innych kannabinoidów (oprócz THC), flawanoidów, i ekstraktów roślinnych, które tworzą otoczenie terapeutyczne dla pacjentów.

Najczęstszą formą występowania CBD jest obecnie w postaci suplementów diety, suszu, a nawet jako dodatek w kosmetykach, co może sprawiać mylne wrażenie, iż jest on pozbawiony istotnych działań niepożądanych. W Polsce od jakiegoś czasu praktycznie został ograniczony susz CBD, co wiążę się z narzuconą akcyzą na produkty służące do palenia. Tym samym najbardziej popularną formą CBD pozostają ekstrakty i formy olejowe.

Czym różni się lek CBD (np. Epidiolex) od suplementów?

Warto zaznaczyć, że najbardziej znanym produktem CBD na receptę jest lek Epidiolex, który został opracowany z myślą o pacjentach chorych na padaczkę lekooporną. Co ciekawsze w składzie tego leku występuje wyizolowany CBD w stężeniu 10%, co daje nam obraz sytuacji i zastanawia nas, dlaczego inne olejki są suplementami diety a jeden olejek jest lekiem na receptę? Epidiolex przeszedł wszystkie badania kliniczne i wykazał działanie skuteczne w walce z padaczką lekooporną, co zaowocowało rejestracją jego jako lek na receptę. Co wyróżnia Epidiolex od olejku CBD dostępnego w naszych aptekach? Zdecydowanie cena, która jest o wiele wyższa niż CBD wyprodukowane jako suplement diety i dostępne w większych stężeniach. Dlaczego zatem „nasze olejki CBD” są tylko suplementami diety a nie lekiem, skoro stosowanie CBD wykazuje efekty terapeutyczne?

Badania kliniczne to najważniejszy element procesu rejestracji produktu jako leku. Czy jest to ważne aby CBD było lekiem? Często takie pytania pojawiają się podczas rozmów z pacjentami a odpowiedzi otrzymuję od lekarzy, z którymi pracuję i zawsze dotyczą tego samego. Jeśli lekarz ma polecać CBD i prowadzić terapie to musi być to zarejestrowany produkt jako lek. Jest to ogromny krok, do tego, żeby lekarze bardziej zaangażowali się w terapie konopną CBD, która w wielu schorzeniach jest bardzo skuteczna. Mimo badań, doniesień naukowych lekarze nie chcą przepisywać suplementów diety, dla nich jest to coś poza nimi, dlatego pozycja CBD obecnie jest marginalna. Przykładem tutaj jest THC, które jest rejestrowane jako surowiec farmaceutyczny na receptę, co spowodowało już znaczny wzrost zaangażowania lekarzy w procesy terapeutyczne. Według mojej oceny, to samo czeka CBD, gdyż jak wiadomo, wykazuje bardzo wiele wskazań i efektów terapeutycznych, co już eliminuje CBD z rejestru suplementu diety.

CBD na receptę — co z bezpieczeństwem i interakcjami z lekami?

CBD to substancja wchodząca w liczne interakcje kliniczne, a ponadto cechująca się charakterystycznymi dla siebie działaniami niepożądanymi, jak:

Senność,
uczucie zmęczenia,
nadmierna sedacja
zaburzenia snu i bez senność
zmniejszenie apetytu

Ze względu na powszechną dostępność i brak działań psychoaktywnych, CBD, w odróżnieniu od THC, jest postrzegany jako bardzo bezpieczny. Pacjenci często sięgają po zawierające go suplementy; zwykle są przekonani o braku szkodliwości dla organizmu, ze względu na zapewnienia producentów o „naturalnym” pochodzeniu kannabidiolu.

Z uwagi na liczne potencjalne interakcje CBD, lekarze powinni poinformować pacjentów o zagrożeniach, które mogą wynikać z nasilenia działania toksycznego lub obniżenia skuteczności leków przyjmowanych razem z CBD. W szczególności dotyczy to osób starszych, przyjmujących leki o udokumentowanych, klinicznie istotnych interakcjach z lekami przeciwkrzepliwymi (warfaryna), immunosupresyjnymi (takrolimus) czy przeciwpadaczkowymi (klobazam).

Podsumowanie

Powyższe przykłady pokazują, że CBD to substancja, która ma działanie terapeutyczne dla pacjentów oraz wchodzi bardzo silnie w interakcje lekowe, co skłania do rozważenia czy produkty CBD nie powinny być na receptę.

Z tego co dzieje się w Europejskiej Agencji Leków wiemy, że trwają procedury nad wprowadzeniem regulacji w tym zakresie i unormowania rynku CBD w postaci olejków a także innych form stosowanych jak np. kapsułki. Jest to proces, który postępuje już od kilku lat i wątpliwe jest czy uda się go zatrzymać. Moim zdaniem będzie tak jak to bywa w farmacji, ta sama substancja aktywna w większej dawce będzie na receptę a w niższej dawce będzie suplementem diety. Co ważne takie ruchy pozwolą na bardziej powszechną terapię CBD i lepszy dostęp do produktów.

Źródła:

Brown JD, Winterstein AG. Potential Adverse Drug Events and Drug-Drug Interactions with Medical and Consumer Cannabidiol (CBD) Use. J Clin Med. 2019 Jul 8;8(7):989.

WHO. Cannabidiol (CBD) Critical Review report. Expert Committee on Drug Depen dence Fortieth Meeting 2018.