Konopie indyjskie są stosowane od bardzo dawna w chorobach reumatycznych jako terapia przewlekłego bólu lub stanów zapalnych. W związku z tym naukowcy dokonali systematycznego przeglądu chorób reumatologicznych, w których badano skuteczność cannabis.
Konopie indyjskie w leczeniu chorób reumatycznych
W Northern Clinic of Istanbul pojawiła się publikacja nowej pracy badaczy na temat cannabis. Naukowcy wzięli pod lupę skuteczność konopi indyjskich w leczeniu chorób reumatycznych. Znalazły się wśród nich: twardzina układowa, fibromialgia, choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), osteoporoza, polimialgia reumatyczna, dna moczanowa, zapalenie skórno-mięśniowe i łuszczycowe zapalenie stawów.
Jest to bardzo ważny obszar badań dotyczący skuteczności terapii marihuaną, ponieważ w grupie pacjentów cierpiących na choroby reumatyczne, widać ogromną skuteczność po zastosowaniu preparatów na bazie konopi indyjskich, zarówno do stosowania miejscowo, jak i w formie doustnej czy waporyzacji.
Leczenie objawów chorób reumatycznych marihuaną
„Systematycznie przeszukiwaliśmy PubMed w poszukiwaniu artykułów na temat konopi indyjskich i chorób reumatycznych w okresie od 1966 do marca 2023 roku. Do przeglądu wybrano dwadzieścia osiem artykułów. Większość z nich dotyczyła fibromialgii i wszystkie z wyjątkiem jednego wykazały znaczne zmniejszenie bólu. Poprawił się przy tym również sen i nastrój. W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów dwa artykuły wykazały zmniejszenie bólu, a w jednym z nich stwierdzono zmniejszenie parametrów zapalnych. W przypadku twardziny opisano przypadek z dobrymi wynikami, jedno badanie dotyczące miejscowego stosowania na owrzodzenia również z dobrymi wynikami i trzecie, które wykazało dobre wyniki w przypadku zwłóknienia skóry. W zapaleniu skórno-mięśniowym pojedyncze badanie wykazało poprawę objawów skórnych, a w chorobie zwyrodnieniowej stawów lek ten wykazał dobre działanie przeciwbólowe. Kilka badań dotyczących ogólnego stosowania konopi indyjskich wykazało, że pacjenci reumatologiczni (cierpiący na różne choroby) stosują cannabis nawet bez nadzoru lekarza. Zgłaszane działania niepożądane były łagodne. Leczenie konopiami jest interesującą opcją w leczeniu chorób reumatologicznych, która powinna być przedmiotem dalszych badań” – czytamy w pracy badaczy.
Medycyna znana od czasów starożytności
Już w czasach starożytności w Chinach używano konopi do produkcji papieru, lin, sieci, upraw, a także leków. Cesarz Shen-Nung interesował się zagadnieniami z dziedzin rolnictwa oraz roślin. Stworzył księgę „Shen Nung Pen Ts’ao Ching”. Był to spis zawierający charakterystykę roślin i przypominał dzisiejszy zielnik. Znalazła się w nim również marihuana obok 365 innych leczniczych substancji pochodzenia mineralnego, zwierzęcego i roślinnego. Mikstura z żeńskich kwiatów konopi określana jest w Pen ts’ao Ching jako „ma-fen”. Medycyna chińska opiera się na yin i yang, a marihuana była postrzegana jako lek przywracający yin, przydatny w stanach takich jak dna moczanowa, bóle reumatyczne, zaparcia, malaria i zaburzenia ginekologiczne.
Późniejsze odkrycie ludzkiego układu endokannabinoidowego składającego się z receptorów kannabinoidowych i ich endogennych ligandów, a także ich enzymów modulujących, ponownie wzbudziło zainteresowanie cannabis jako potencjalną terapią, a ich stosowanie zaczyna być stopniowo tolerowane na świecie.
Cannabis w leczeniu chorób stawów
Kannabinoidy są najczęściej badane jako środki przeciwbólowe, chociaż ostatnio badano je jako środki immunomodulujące. To sprawia, że ziołowy lek staje się interesującym środkiem terapeutycznym w chorobach reumatologicznych. Badania w tym kontekście są jednak nieliczne i trudne do zinterpretowania, ponieważ wykorzystują różne preparaty, a także różne drogi podania.
„Celem niniejszego artykułu jest dokonanie systematycznego przeglądu bezpieczeństwa i skuteczności istniejących danych dotyczących stosowania konopi indyjskich w chorobach reumatycznych. Systematyczne przeszukiwanie artykułów opublikowanych w PubMed/MEDLINE, Web of Sciences, LILACS i Scielo od 1966 r. do marca 2023 r. przy użyciu następujących terminów: „cannabis” »marijuana« »cannabidiol« »nabilone« »nabiximol« »dronabinol« »lenabasum« »rheumatic«»rheumatologic« »fibromialgia« „reumatoidalne zapalenie stawów” »zapalenie stawów kręgosłupa« »zespół Sjögrena« »zapalenie mięśni« »twardzina układowa« »zapalenie naczyń« »choroba zwyrodnieniowa stawów« »dna moczanowa«. Równoważne strategie zastosowano w innych bazach danych. Nie wprowadzono żadnych ograniczeń językowych” – czytamy w badaniu.
Zmniejszenie nasilenia objawów i leczenie
Początkowo dwóch autorów badania wyszukiwało wybrane zagadnienia z literatury i niezależnie wybrało streszczenia badań. W drugim etapie ci sami recenzenci niezależnie przeczytali artykuły pełnotekstowe wybrane na podstawie streszczeń. Trzeci recenzent rozstrzygał ewentualne nieporozumienia powstałe podczas spotkań. Autorzy postępowali zgodnie z wytycznymi PRISMA. Zaprojektowano jednolity formularz do wyodrębniania informacji z odpowiednich artykułów dotyczących autorów, roku publikacji, liczby badanych pacjentów, danych demograficznych, czasu trwania choroby, obserwacji badania, wyników przed i po interwencji, dawkowania konopi indyjskich, wyników i skutków ubocznych.
Fibromialgia
„Chorobą najlepiej zbadaną w tym kontekście jest fibromialgia z 13 badaniami: 8 prospektywnych, 3 przekrojowe i 2 retrospektywne. Pochodziły one z Kanady (4), Izraela (4), Włoch (2) oraz Holandii, Brazylii i Hiszpanii (po 1 dla każdego) i objęły 1817 osób. Najczęściej ocenianymi wynikami były: ból, sen, skorygowany kwestionariusz wpływu fibromialgii na jakość życia, nastrój i stopień niepełnosprawności. W prawie wszystkich badaniach leczenie przyniosło korzyści. Tylko w jednym z nich nie zaobserwowano poprawy w zakresie bólu, jakości życia (QoL) i nastroju, chociaż zaobserwowano poprawę snu” – informują badacze.
Podobne wyniki potwierdziły badania opublikowane w Journal of Alternative Complementary and Integrative Medicine, przeanalizowały wpływ leczenia konopiami indyjskimi na trzech pacjentów w Portugalii. Chorzy na fibromialgię stosowali kwiat medycznej marihuany o stężeniu THC 18% od producenta Tilray. Pierwszy susz został dopuszczony w 2021. W badaniu zauważono, że był to jedyny dostępny na rynku medyczny produkt z konopi indyjskich w tym kraju.
U wszystkich badanych pacjentów zaobserwowano zmniejszenie bólu i poprawę jakości snu. Dwóch pacjentów zgłosiło również zmniejszenie dawek innych przyjmowanych leków, co kolejny raz sugeruje efekt substytucyjny.
Dwóch z trzech pacjentów nie zgłaszało już bezsenności podczas leczenia konopiami indyjskimi. U trzeciego z nich ciężka bezsenność kliniczna również zmniejszyła się w stopniu nasilenia.
Choroba zwyrodnieniowa stawów
Drugą najczęściej badaną chorobą była choroba zwyrodnieniowa stawów, a pacjenci byli włączeni do siedmiu z wymienionych badań.
Z danych z 2020 r. wynika, że 595 milionów ludzi na całym świecie cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów. Jest to najczęstsza forma zapalenia stawów, dotykająca 7,6% światowej populacji.
Choroba zwyrodnieniowa stawów należy do grupy chorób reumatycznych. Jest wynikiem uszkodzenia chrząstki stawowej i najczęstszą formą zapalenia stawów. Dotyka ponad 9 milionów Polaków. Występuje najczęściej w dłoniach, kolanach i biodrach, powodując obrzęk ból i sztywność stawów. W skrajnych przypadkach może powodować ograniczenie funkcji lub niepełnosprawność, a pacjenci nie są w stanie wykonywać codziennych, podstawowych zadań.
Zespół naukowców z Australii przeprowadził badanie kliniczne z udziałem pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów odczuwających ból dłoni. Na swoje objawy stosowali żel na bazie CBD. Zgodnie z wynikami badania opublikowanymi w Nature Scientific Reports pacjenci zgłaszali ulgę po leczeniu.
„Codzienne stosowanie żelu zawierającego CBD łagodzi ból i poprawia jakość życia pacjentów cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawów rąk (łac. osteoarthrosis, OA)”. – czytamy w badaniu
Australijscy naukowcy ocenili zgłaszaną skuteczność żelu z CBD w grupie 15 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk. Uczestnicy badania stosowali miejscowo żelatynę nasyconą kannabidiolem trzy razy dziennie, przez okres czterech tygodni.
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
Następnie reumatoidalne zapalenie stawów, było badane w pięciu pracach i twardzina układowa w czterech.
Praca badaczy dotycząca stosowania medycznej marihuany wśród osób cierpiących na schorzenia reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów pojawiła się we wrześniowej publikacji American College of Rheumatology. Wyniki wykazały, że ponad 6 na 10 pacjentów, którzy stosowali medyczną marihuanę, zgłosiło zastąpienie nią innych leków, w tym NLPZ, opioidów, leków nasennych i zwiotczających mięśnie. Ponadto większość pacjentów stwierdziła, że stosowanie marihuany pozwoliło im ograniczyć lub całkowicie zaprzestać stosowania leczenia farmakologicznego.
Łuszczycowe zapalenie stawów
„Łuszczycowe zapalenie stawów badano w trzech pracach, a jedno badanie dotyczyło zapalenia skórno-mięśniowego. W chorobie zwyrodnieniowej stawów wykazano, że stosowanie konopi indyjskich zmniejsza ból i funkcjonalność, umożliwiając zmniejszenie wyjściowej dawki leków przeciwbólowych. W reumatoidalnym zapaleniu stawów praca wykazała, że lek ten poprawił nie tylko ból i funkcjonalność, ale także aktywność choroby mierzoną za pomocą DAS-28. W twardzinie zredukował on zwłóknienie skóry klinicznie i histologicznie oraz wspomagał gojenie owrzodzeń palców, gdy był stosowany miejscowo. W zapaleniu skórno-mięśniowym sprzyjał poprawie objawów skórnych i wykazywał zmniejszenie ekspresji interferonu w wycinkach skóry zabarwionych immunologicznie”. – informują naukowcy
Jeśli chodzi o skutki uboczne, większość opisanych tutaj prac wskazuje, że lek był dobrze tolerowany i bezpieczny, z łagodnymi skutkami ubocznymi. Do najczęstszych należały senność, zawroty głowy, suchość w ustach.
Skuteczność konopi w łagodzeniu objawów
Pacjenci z tej grupy chorych pozyskują lek z nielegalnych i nielicencjonowanych źródeł dla uzyskania korzyści zdrowotnych i ogólnej, potwierdzonej naukowo poprawy samopoczucia.
„Badania ankietowe wykazały, że pacjenci z chorobami reumatycznymi mogą stosować ten lek częściej niż populacja ogólna w tej grupie, nawet jeśli jest on pozyskiwany w nielegalny sposób. W jednym z badań stwierdzono, że jest to dwukrotnie częstsze. Można postawić hipotezę, że przewlekły ból może być bodźcem do wypróbowania tej opcji leczenia” – informują badacze.
Jaki jest związek między medyczną marihuaną a fibromialgią? Istnieje teoria, że fibromialgia ma związek z klinicznym niedoborem endokannabinoidów. Kliniczny niedobór endokannabinoidów to brak równowagi w poziomach endokannabinoidów, gęstości receptorów i aktywności enzymów. Niedobór endokannabinoidów genetyczny, spowodowany urazem lub chorobą, może prowadzić do różnych schorzeń, takich jak migrena, zespół jelita drażliwego czy opisywana fibromialgia. W takich przypadkach fitokannabinoidy zawarte w marihuanie np. THC i CBD mogą wspierać układ endokannabinoidowy.
Przyszłość leczenia reumatyzmu medyczną marihuaną
„W literaturze istnieje niewiele badań oceniających konopie indyjskie w chorobach reumatologicznych i obejmują one twardzinę układową, fibromialgię, chorobę zwyrodnieniową stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, osteoporozę, polimialgię reumatyczną, dnę moczanową, zapalenie skórno-mięśniowe i łuszczycowe zapalenie stawów. Jednak prawie wszystkie analizowane badania wykazały, że stosowanie konopi indyjskich wydaje się skuteczne w leczeniu oznak i objawów chorób reumatycznych, z kilkoma niewielkimi skutkami ubocznymi wykrytymi podczas obserwacji”. – podsumowują badacze
W osobnym badaniu opublikowanym w Journal of Pain & Palliative Care Pharmacotherapy zespół brytyjskich naukowców zauważa, że ból związany z chorobą zwyrodnieniową stawów może powodować niepełnosprawność i wpływać na jakość życia. Powoduje zaburzenia nastroju, pogorszenie funkcji poznawczych i negatywnie wpływa na relacje.
Opioidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) są powszechnie stosowane w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów. Nie są wskazane do długotrwałego stosowania ze względu na potencjalnie niebezpieczne skutki uboczne. Terapia medyczną marihuaną jest bezpieczna również długoterminowo i cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród pacjentów oraz pracowników służby zdrowia.
Jeżeli chcesz rozpocząć terapie medyczną marihuaną to sprawdź naszą zakładkę KLINIKI KONOPNE. Znajdziesz tam specjalistów z takich placówek jak KONOPNA KLINIKA, którzy umiejętnie poprowadzą twoją terapię.
Źródła:
- Carvalho J.F., Leal dos Santos Ribeiro M.F., Skare T. (2024). Northern Clinic of Istanbul. Cannabis therapy in rheumatological diseases: A systematic review. Z linku: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11331211/
- Francis A., Erridge S., Holvey C., Coomber R., Holden W., Rucker J., Platt M., Sodergren M. (2024). Journal of Pain & Palliative Care Pharmacotherapy. Assessment of Clinical Outcomes in Patients With Osteoarthritis: Analysis From the UK Medical Cannabis Registry. Z linku: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15360288.2024.2340076
- INSTITUTE FOR HEALTH METRICS AND EVALUATION. Global, regional, and national burden of osteoarthritis, 1990–2020 and projections to 2050. Z linku: https://www.healthdata.org/research-analysis/library/global-regional-and-national-burden-osteoarthritis-1990-2020-and#
- An open-label feasibility trial of transdermal cannabidiol for hand osteoarthritis. Z linku: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38783008/
- Simões T., Trincão R. (2024). Journal of Alternative Complementary and Integrative Medicine. Effectiveness of Cannabinoids Treatment in Pain Management and Other Fibromyalgia-Associated Symptoms: A Case Series. Z linku: https://www.heraldopenaccess.us/openaccess/effectiveness-of-cannabinoids-treatment-in-pain-management-and-other-fibromyalgia-associated-symptoms-a-case-series
