MEDYCYNA
15 grudnia 2023

Układ endokannabinoidowy – co to jest i jaką pełni rolę

Układ endokannabinoidowy pełni funkcję homeostazy. Składa się m.in. z receptorów CB1 i CB2.
homeostazy

Naukowcy odkryli, że w naszych ciałach znajduje się naturalny system, który reaguje na kannabinoidy. Jest nazywany układem endokannabinoidowym (ECS). Ten system pełni ważną rolę dla zdrowia. Pomaga kontrolować ruchy ciała, odczuwanie bólu, działanie układu immunologicznego, zdrowie psychiczne, sen pracę jelit i procesy chroniące mózg. Wpływa na homeostazę, czyli balans naszego ciała. ECS istnieje i jest aktywny w organizmie, nawet u osób, które nie używają marihuany. Oprócz ludzi posiadają go także kręgowce i bezkręgowce.

Konopie a układ endokannabinoidowy

Ludzie od wieków korzystają, z konopi jednak poznanie ich działania od strony naukowej pojawiło się w 1964 roku. Wtedy THC pierwszy raz zostało zsyntetyzowane. Układ endokannabinoidowy jest istotny jak wszystkie inne, na których opiera się prawidłowe funkcjonowanie. Należą do nich, np. układ hormonalny i endorfinowy. Jest jednym z najważniejszych systemów dla utrzymania dobrego stanu zdrowia. Fakt, że każdy z nas posiada taki system tłumaczy część tego, w jaki sposób medyczna marihuana leczy wiele chorób.

Jak działa układ endokannabinoidowy

Kannabinoidy zawarte w konopiach oddziałują na system endokannabinoidowy. Oprócz tych kannabinoidów, których dostarczamy, używając, konopi, nasze ciała produkują swoje własne, naturalne endokannabinoidy. Są one pochodnymi wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Kwasy te są pochodnymi omega-3, które występują często w postaci suplementów diety. Jako tłuszcze nie są rozpuszczalne w wodzie, dlatego działają raczej miejscowo. Regulują one także przepływ neuroprzekaźników i wpływają na pracę układu nerwowego. Mogą one także odpowiadać za próg bólu. Układ endokannabinoidowy wpływa na odżywianie, cykle snu, wspiera układ nerwowy, reguluje układ immunologiczny, a także pomaga przetworzyć traumatyczne sytuacje i przerażające wspomnienia. Kannabinoidy dzielimy na 3 grupy:

  • Fitokanabinnoidy: takie, które mają pochodzenie roślinne.
  • Endokannabinoidy: nazywane także endogennymi kannabinoidami, to cząsteczki wytwarzane przez organizm. Pomagają one w utrzymaniu płynności funkcji wewnętrznych. Organizm produkuje je w zależności od potrzeb. Endokannabinoidy mogą celować w receptory CB1 w nerwie rdzeniowym, aby złagodzić ból. Inne mogą wiązać się z receptorem CB2 w komórkach odpornościowych, sygnalizując, że organizm doświadcza stanu zapalnego, co jest częstym objawem zaburzeń autoimmunologicznych.
  • Kannabinoidy syntetyczne: są nimi substancje podobne do naturalnych, wytwarzane jednak w procesie produkcji. Najbardziej znane z nich to nabilon i dronabinol. Są zwykle mniej skuteczne i wywołują więcej skutków ubocznych.
ECS
Jak dzielą się kannabinoidy?

Medyczna marihuana a układ endokannabinoidowy

Podstawową funkcją ECS jest utrzymanie homeostazy (równowagi) na każdym poziomie mózgu i ciała. Według badań istnieje wiele chorób i objawów, które mogą być związane z nieprawidłową pracą układu endokannabinoidowego. Należą do nich m.in. fibromialgia, ból, depresja, stany lękowe, choroby neurodegradacyjne, migreny, padaczka, zespół jelita drażliwego i wiele innych. Kiedy układ przestanie działać prawidłowo, przyjmowane terapeutycznie roślinne kannabinoidy mogą pomóc w przywróceniu równowagi. Na przykład, jeśli ból spowodowany urazem lub gorączka, zakłóca homeostazę organizmu, ECS uruchamia się, aby pomóc ciału powrócić do zdrowia. 

Każdy ludzki organizm potrzebuje endokannabinoidów, aby mógł działać prawidłowo. Układ endokannabinoidowy wpływa na odżywianie, cykle snu, wspiera układ nerwowy, reguluje układ immunologiczny, a także pomaga przetworzyć traumatyczne sytuacje i przerażające wspomnienia.  Mimo rozwijających się badań wiele osób nie ma pojęcia o istnieniu układu endokannabinoidowego.

Receptory kannabinoidowe CB1 i CB2

W 1964 roku Raphael Mechlouam chciał, dowiedzieć się skąd bierze, się haj po zażyciu konopi. Udało mu się odkryć, że substancja w roślinie, która odpowiada za ten stan to THC. Dzięki temu zadał sobie pytanie: w jaki sposób marihuana działa na ciało i mózg? Odpowiedź na to pytanie pojawiła się w roku 1990, kiedy to odkryto w naszych organizmach pierwszy receptor kannabinoidowy, czyli CB1. Pozwala on na przyłączenie się do niego THC. Dzięki temu kannabinoid wchodzi w interakcję z systemem endokannabinoidowym. Tylko aktywacja CB1 powoduje działanie psychoaktywne i na działa układ krążenia.

W 1993 poznano kolejny receptor. Receptory CB2 znajdują się głównie w krwinkach, śledzionie, migdałkach, grasicy i węzłach chłonnych. Odkrycie receptorów, doprowadziło do odkrycia samego układu ECS. Składa się on z 3 części: receptorów CB1 oraz CB2, endokannabinoidów (m.in. 2-AG i anandamid) oraz enzymów. Znane są dwa rodzaje receptorów CB.

Receptory kannabinoidowe CB1, które znajdują się w ośrodkowym układzie nerwowym (mózg i nerwy rdzenia kręgowego).

Receptory CB2 są obecne w miejscach, w których zachodzą reakcje obronne organizmu. Znajdują się głównie w obwodowym układzie nerwowym, zwłaszcza w komórkach układu immunologicznego. THC łączy się z receptorami CB2 w układzie immunologicznym podczas rekacji na stany zapalne i urazy. Naturalny kannabinoid jest silnym środkiem przeciwzapalnym.

receptor
Jak działają receptory kannabinoidowe?

CBD i anandamid

CBD dość słabo przyłącza się do receptorów CB1 i CB2 co powoduje, że nie ma działania psychoaktywnego. Swoje efekty wywołuje poprzez inne mechanizmy. Łączy się z receptorami i wpływa np. na receptory serotoninowe. Potrafi redukować efekty wywołane zbyt dużą dawką THC, takie jak uczucie niepokoju. CBD może blokować enzymy rozkładające anandamid, zwiększając poziom tego dobrego endokannabinoidu.

W 1992 roku Raphael Mechlouam i jego zespół badawczy odkrył naturalny endokannabinoid, który nosi nazwę anandamid. Jego funkcja odpowiada za wywoływanie szczęścia i równowagi w układzie nerwowym. Jest jednym z własnych endokannabinoidów, który przyłącza się do tego samego receptora, co THC. W 1995 roku odkryto kolejny endokannabinoid – 2-AG. Po spełnieniu swoich funkcji są rozkładane przez enzymy naturalnie wytwarzane przez organizm i powtarza się cały proces. Istnieją dwa główne enzymy, które rozkładają endokannabinoidy: hydrolaza amidu kwasu tłuszczowego (FAAH), która rozkłada anandamid oraz monoacyloglicerol (MAG), który rozkłada 2-AG.

Jedną z teorii na temat tego, w jaki sposób układ endokannabinoidowy ma związek z niektórymi chorobami, jest to, że istnieje kliniczny niedobór endokannabinoidów. To brak równowagi w poziomach endokannabinoidów, gęstości receptorów i aktywności enzymów. Niedobór endokannabinoidów genetyczny, spowodowany urazem lub chorobą, może prowadzić do różnych schorzeń, takich jak migrena, fibromialgia czy zespół jelita drażliwego.

W przewlekłym stresie, depresji, PTSD lub chorobach autoimmunologicznych endokannabinoidy mają problem z zachowaniem równowagi. W takich przypadkach fitokannabinoidy zawarte w marihuanie np. CBD lub THC mogą wspierać układ endokannabinoidowy. Ciało aktywuje ECS z precyzją, aby wpływać tylko na to, co jest potrzebne. Na przykład, jeśli hormony są rozregulowane, będzie pracować nad ich regulacją bez zmiany procesów trawienia lub działania układu odpornościowego.

Jeżeli chcesz rozpocząć terapię medyczną marihuaną to sprawdź naszą zakładkę KLINIKI KONOPNE.

Źródła:

  1. Backes M. (2014).  Marihuana i Medycyna. Purana
  2. Dr Gordon D. (2021). Biblia CBD. Wydawnictwo Kobiece
  3. Rogowska-Szadkowska D. (2022). Komu pomaga medyczna marihuana. Wydawnictwo Krytyki Politycznej
  4. Jot B. (2014). Marihuana leczy. Wydawnictwo MMJ
  5. Russo E.B. (2016). National Library of Medicine. Clinical Endocannabinoid Deficiency Reconsidered: Current Research Supports the Theory in Migraine, Fibromyalgia, Irritable Bowel, and Other Treatment-Resistant Syndromes. Z linku: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28861491/

Autor: Justyna Walentynowicz

Redaktorka portalu WEEDWEEK.PL

Zobacz wszystkie wpisy tego autora
Udostępnij ten artykuł:
WEEKLY NEWSLETTER
Dziękujemy za zapis do newslettera.
Błąd. Spróbuj ponownie.
NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

AKTUALNOŚCI

Afghan Kush - landrace od Canopy Growth

Klasyczna indica czy coś więcej? Afghan Kush od Canopy Growth zaskoczył recenzenta swoim charakterem. Poznaj ocenę aromatu, jakości i działania. Jacek Jóźwik9 listopada 2026
AKTUALNOŚCI

Komu ufają użytkownicy marihuany?

Komu użytkownicy marihuany powierzają największe zaufanie? Nowe badanie pokazuje różnice między zastosowaniem medycznym a rekreacyjnym. Martyna Bak30 października 2026
AKTUALNOŚCI

Chemango Kush - odmiana od Aurory na półkach polskich aptek

Nowość Aurory w polskich aptekach: Chemango Kush. Czy 29% THC idzie w parze z jakością suszu i ciekawym profilem aromatycznym? Poznaj recenzję. Jacek Jóźwik26 października 2026
AKTUALNOŚCI

Lilac Diesel - energetyzująca odmiana o średniej mocy

Lilac Diesel od S-Lab to hybryda z przewagą sativy i 22% THC. Jak wypada jej owocowo-paliwowy aromat i dzienne działanie? Sprawdź recenzję. Jacek Jóźwik19 października 2026
AKTUALNOŚCI

Zarejestrowani pacjenci w USA. Rynek medyczny rośnie

Zarejestrowani pacjenci w USA to już prawie 4 mln osób. Co te dane mówią o rynku medycznej marihuany i planach Tilray na przyszłość? Martyna Bak30 września 2026
AKTUALNOŚCI

Po legalizacji spadło użycie marihuany wśród młodzieży

Spadło użycie marihuany tam, gdzie powstał legalny rynek dla dorosłych. Dane z USA rzucają nowe światło na debatę o konopiach. Martyna Bak29 września 2026
MEDYCYNA

Marihuana wśród seniorów. Ile osób używało w ciągu ostatniej doby

Marihuana wśród seniorów przestaje być tematem tabu. Nowe dane pokazują, jak często osoby starsze sięgają po konopie i z jakich powodów to robią. Martyna Bak28 września 2026
AKTUALNOŚCI

Zbiórka dla Przemka. Aktywista konopny potrzebuje pomocy

Zbiórka dla Przemka pokazuje siłę społeczności. Przeczytaj, dlaczego aktywista poprosił o pomoc i jak możesz wesprzeć go już dziś. Martyna Bak25 września 2026